Si ta bësh Europën me (photoshop)
U bëmë!
Na u njoh!
Na e dhanë!
Bravo neve! Na dhanë pasaportën europiane!
Tani që jemi “zyrtarisht europianë”, mund të marrim frymë më thellë… ndoshta edhe pak më të europianizuar.
Sepse siç dihet, mjafton një copë letër me yje të verdhë mbi blu, dhe – hop! – zgjohesh më i drejtë, më i ndershëm, më i përgjegjshëm.
Apo jo?
Në Europë, kur një politikan nuk mban fjalën, jep dorëheqjen.
Në Shqipëri, kur s’mban fjalën, jep premtimin tjetër – më të bukur, më të ndritur, më të pamundur.
Në Europë, pushtetet ndahen.
Tek ne, bashkohen, përqafohen, madje dhe martohen. Dhe gjithmonë është një “njësh” që vendos për gjithçka – nga çmimi i bukës deri tek shfaqjet me helikopter në mes të përmbytjeve.
Kapitalizëm? Po, kemi!
Por është versioni special: kapitalizëm me radhë, ku fiton kush ka mik, jo kush ka ide.
Ku PPP do të thotë: “Për Pak Para – për miqtë”.
Drejtësia?
Sigurisht, është këtu.
Vjen menjëherë, sapo të ndërron jetë. Dhe të lajmëron me vendim të formës së prerë: “Faji s’ishte i tij!”
Në atë pikë, e vetmja gjë që mbetet europiane është arkivoli – se zakonisht blihet jashtë.
Inspektime?
Plot! Madje me regji.
Ministra, kamera, një çekiç për simbolikë, pak pluhur kantieri dhe zëri në sfond: “Zoti Kryeministër, gjithçka gati!”
Kinostudio “Shqipëria e Re”, sezonin e fundit.
Europa kërkon që plehrat të digjen.
Ne i eksportojmë. Jo mbeturinat, por fondet.
Sepse inceneratorët tanë nuk prodhojnë energji, por dosje penale.
Europa kërkon arsim.
Ne kemi prodhim diplome, pa recetë, pa rregull, pa turp.
Europa kërkon punë me dinjitet.
Ne kemi punëtorë me tri rroga dhe prapë asnjë jetë.
Europa ka pensione që mbajnë gjallë.
Ne kemi pensionistë që shkojnë në borxh për të jetuar.
Madje, ndonjëherë edhe për të vdekur me ceremoni.
Europa është konkurrencë.
Ne kemi konkurse ku fituesi dihet që para shpalljes.
Shpesh është kushëriri.
Zgjedhje të lira? Sigurisht.
Liria është që administrata voton me pushim. Me autobus, me listë, me kujdes.
Pastaj vjen kamera dhe e shpall: “Fitorja më e pastër që nga… hera e kaluar!”
Dhe prapë, pas gjithë kësaj, vjen fjala magjike: “pasaporta europiane”.
Kopertinë blu, yje të artë, dhe një ndjenjë kolektive e vetëkënaqësisë që të shurdhon.
Sepse ne s’duam standardin.
Ne duam vulën.
Le ta kemi kartonin, sa për sy e faqe. Europa, si filter Instagrami: s’e kemi jetuar, por dukemi bukur brenda saj.
Në fund të ditës, nuk është se na mungojnë letrat.
Na mungon Europa si ves i përditshëm.
Jo si slogan. Jo si fjalë kyçe për donacione.
Por si ndjenjë përgjegjësie që nuk fiket me dritat e kamerave.
Sepse të jesh europian nuk është çështje pasaporte.
Është çështje mirëqeverisjeje.
Të qeverisësh si europian. Të sillesh si europian.
Të mos e shesësh Europën me fatura tatimore të djegura.
E kur ta arrijmë këtë…
S’do të na duhet më as pasaporta.
Do mjaftojë emri.
Dhe për herë të parë, ai emër s’do na skuqë faqet jashtë vendit.
E.S.